Bij een harde Brexit wordt de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven harder geraakt dan die van bedrijven uit andere Europese landen. Dat meldde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) eind augustus in een nieuw onderzoek.

Het PBL heeft in dit onderzoek gekeken naar de (inter)nationale concurrentiepositie: welke bedrijfstakken in welke regio’s in Europa worden in welke mate door de Brexit in hun concurrentiepositie versterkt en welke verzwakt? En hoe gevoelig is dit effect voor de specifieke afspraken met het Verenigd Koninkrijk en daarmee dus voor de details van een uittredingsovereenkomst?

De uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU zal bij een harde Brexit een groter effect hebben op de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven dan van bedrijven in andere Europese landen. De details van een uittredingsverdrag, of de details van afspraken over de toekomstige economische relatie met het VK na een no-deal, zijn hierbij bepalender voor Nederland dan voor het Verenigd Koninkrijk en veel andere landen in de EU.
Het verschil komt onder andere doordat het Nederlandse bedrijfsleven internationaler opereert dan dat in andere landen. Het effect van invoertarieven en andere handelsbelemmeringen is daardoor in Nederland groter dan elders.

Wel zullen de aanvankelijke gevolgen groter zijn voor het VK dan voor de rest van Europa. Zo verwacht het PBL onder meer dat de regionale ongelijkheid in het land zal toenemen, waarbij vooral de regio’s die pro-Brexit zijn, erop achteruitgaan.

In Europa valt op dat de effecten van de Brexit in Duitsland en Tsjechië relatief ongevoelig zijn voor de details van de uittredingsovereenkomst. Dit komt doordat de economieën in deze landen meer verweven zijn met de economie van het Verenigd Koninkrijk en er sowieso effecten zullen optreden, ongeacht de details.

Die gevolgen voor Nederland zullen vooral in bedrijfstakken als de landbouw, chemie, handel en voedingsmiddelenindustrie te voelen zijn in de vorm van een kostenverhoging. De financiële dienstverlening, telecom en de reisbranche daarentegen zullen juist baat hebben bij Brexit. De grootte van deze effecten is afhankelijk van de hoeveelheid handelsbelemmeringen, en dus van de keus voor een harde of zachte Brexit.

De impact per regio kan volgens het rapport verschillen. Met name economisch grotere regio’s als Zuid-Holland, Noord-Holland en Noord-Brabant worden naar verwachting minder hard geraakt door een harde brexit, omdat deze minder afhankelijk zijn van de economische relaties met het Verenigd Koninkrijk dan kleinere economische regio’s. Maar voor met name Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht zijn de effecten onzeker. In deze regio’s zijn de effecten van een Brexit het meest afhankelijk van de details van de uittredingsovereenkomst. Dit komt door de specifieke bedrijvigheid die zich in deze regio’s bevindt.

Volgens de onderzoekers is het van belang de gevolgen van de Brexit en de daarmee gepaard gaande onzekerheden in kaart te brengen. Dit helpt volgens het PBL bij de voorbereidingen die de Nederlandse overheid en de meest gevoelige bedrijfstakken en regio’s kunnen treffen. Ook zou dat kunnen helpen bij de vervolgonderhandelingen over de toekomstige economische relaties met het Verenigd Koninkrijk.

Bronnen: businessinsider.nl en nu.nl
Foto: Shutterstock