Volgens economisch onderzoek van RaboResearch stabiliseert de economische groei in Nederland voorlopig op een lager niveau. Overheidsbestedingen en lage werkloosheid ondersteunen de binnenlandse vraag, ondanks beperkte reële loongroei. Consumenten en producenten zijn minder optimistisch.

Algemeen
De Nederlandse economie heeft de stevige groei van 2017 en 2018 achter zich gelaten en beweegt zich nu op een gematigder tempo voort. De wereld is er de laatste maanden niet stabieler op geworden: president Trump voert de druk op China in het handelsconflict op; Boris Johnson voert een Brexit-strategie met een onzekere uitkomst; en de Italiaanse regering gaat opnieuw de strijd aan met ‘Brussel’ over zijn begrotingstekorten, met als risico dat de spanningen in de eurozone oplopen. De groei van de wereldhandel valt intussen sterk terug en de export-georiënteerde industrie heeft het in veel landen moeilijk. Ondanks al deze onzekerheden blijft het economische beeld voor Nederland relatief stabiel. Dat danken we vooral aan de zeer lage werkloosheid en een positieve impuls van hogere overheidsbestedingen. Een gezonde binnenlandse dynamiek in de meeste andere eurolanden draagt er bovendien aan bij dat de export redelijk op peil blijft.

De verwachtingen voor 2019 en 2020 zijn:

  • De Nederlandse economie groeit in 2019 met 1,7 en in 2020 met 1,6 procent
  • Lage werkloosheid ondersteunt de consumptie, ook al is de reële loongroei beperkt
  • Consumenten en producenten zijn minder optimistisch
  • Nederlandse overheid draagt bij aan de groei met hogere bestedingen
  • Handelsoorlog en Brexit kunnen op korte termijn het beeld verstoren

Werkloosheid
In april van dit jaar waren slechts driehonderdduizend mensen officieel werkloos, slechts 3,3 procent van de beroepsbevolking, het laagste niveau sinds de crisis. Echter het laagterecord in de werkloosheid lijkt wel bereikt. Daar komt bij dat in het principeakkoord pensioenhervormingen is besloten de AOW-leeftijd dit en volgend jaar te bevriezen en daarna minder snel te laten stijgen. De groei van het arbeidsaanbod zwakt hierdoor af. In de komende jaren verwachten we RaboReserach dat de werkloosheid weer iets oploopt, naar 3,4 procent in 2019 en 3,6 procent in 2020.

Consumenten
De beperkte loongroei zorgt ervoor dat de consumptie van Nederlandse huishoudens zich niet al te uitbundig ontwikkelt. Anderzijds zorgt de lage werkloosheid voor financiële zekerheid en dus aanhoudende bestedingen. Ook stijgen de huizenprijzen nog altijd, wat gewoonlijk ook de consumptie ondersteunt.

RaboResearch verwacht dat de private-consumptiegroei dit jaar op 1,3 procent uitkomt. Dat is bijna een halvering ten opzichte van de groei in 2018. Een belangrijke reden hiervoor is de hoge inflatie, de hoogste van de eurozone. Dit is veroorzaakt door de btw-verhoging, die nog steeds doorsijpelt in hogere consumentenprijzen en in lager consumentenvertrouwen. Ook is de energierekening flink gestegen door hogere belastingen en tarieven. Hier kan verandering in komen doordat enkele grote energieleveranciers hebben aangekondigd hun tarieven te verlagen. Ook heeft het kabinet aangegeven de energierekening voor burgers vanaf 2020 te verlagen, door de lasten meer te verschuiven naar het bedrijfsleven. Voor 2020 verwacht Rabobank dan ook dat de inflatie lager zal uitvallen, met als gevolg een iets sterkere groei in de consumentenbestedingen van 1,6 procent.

Bedrijfsinvesteringen
De groei van de bedrijfsinvesteringen was het afgelopen jaar sterk, maar de vooruitzichten zijn minder rooskleurig. Producenten zijn minder optimistisch geworden. De daling in vertrouwen lijkt te maken te hebben met de internationale handelsspanningen en blijkt vooral uit de industriële dagproductie: deze groeit sinds eind 2018 amper. Dit past in het beeld dat de export-georiënteerde industrie het ook elders moeilijk heeft. Voor 2019 verwachten we een groei van 4,6 procent, en in 2020 een daling van de groei naar 1,6 procent.

Overheid 
Ook de overheid investeert, onder andere in infrastructuur. Overheidsinvesteringen in het eerste halfjaar lieten klinkende groeicijfers zien. Voor heel 2019 gaat RaboResearch daarom uit van nog altijd 4 procent hogere overheidsinvesteringen dan in 2018. Ook wordt ten opzichte van vorig jaar, een toename van de overheidsconsumptie met 2,4 procent geconstateerd, vooral door hogere zorguitgaven. Via hogere consumptie en investeringen geeft de overheid dus een impuls aan de economische groei. En dat is welkom, want de economische groei is dit en volgend jaar beduidend méér dan in de afgelopen jaren afhankelijk van de overheidsbestedingen.

Bron: economie.rabobank.com